De geschiedenis van asbest als toepassing

Asbest is een natuurlijk materiaal dat eenvoudig kon worden gewonnen. Het is bestand tegen hoge temperaturen en tegen zuren en logen. Het werkt bovendien elektrisch en geluidsisolerend. Rond 1900 werd asbestcement ontwikkeld. Hiermee ontstond een sterk, flexibel en slijtvast materiaal dat vooral in de bouw eenvoudig op veel verschillende manieren kon worden toegepast.

Sinds 1 januari 2005 is asbest verboden in de EU. Echter niet in de rest van de wereld. Veel mensen overlijden als gevolg van asbestziekten zoals longkanker. Asbestziekten komen al voor sinds de winning van asbest uit mijnen. De milieuschade van asbesttoepassingen is enorm. Omdat Asbest zo breed in gebouwen en wegen is toegepast, zijn brede groepen in de Nederlandse bevolking er mee in aanraking gekomen.

Historie en globaal perspectief

Asbest werd voor het eerst gewonnen en gebruikt in het oude Griekenland. De Griekse priesters gebruikten het voor de pitten van hun lampen in de tempels en voor het omwikkelen van de doden, zodat bij de crematie van de lijken de as 'zuiver' bleef. Het is deze eigenschap, onverwoestbaarheid, waaraan het materiaal haar naam in het Oudgrieks, Asbestos, ontleent.

Ook in Finland zijn sporen gevonden van met asbest versterkt aardewerk die zelfs teruggaan tot 2.500 jaar voor Christus. De Griekse toepassing raakte echter in onbruik en/ of vergetelheid en pas in de Middeleeuwen dook asbest weer op in laboratoria van het middeleeuwse Europa.

In het begin van de negentiende eeuw werden in Noord Italiƫ grote hoeveelheden asbestvezels van goede kwaliteit ontdekt, maar een meer grootschalige toepassing van asbest is dan nog niet lonend. Het spinnen van (lange) vezels was technisch nog te problematisch en voor kortvezelige soorten was nog geen lonende markt.

Technische vooruitgang

Pas in de periode 1880-1900 kwam hierin verandering, enerzijds door de technische vooruitgang op het gebied van het spinnen van asbestvezels en anderzijds door de ontwikkeling van asbestcement als marktartikel. Tegelijkertijd werden ook nieuwe vindplaatsen ontdekt zoals in Canada (Quebec).

asbest vindplaats Quebec

Nadat de Oostenrijker Hatschek in 1900 een manier uitvond voor het binden van asbestvezels met cement en er zo in slaagde relatief goedkoop, brandveilig en licht plaatmateriaal te fabriceren, begon de opmars van asbest pas echt.

De massaproductie kwam op gang, een ontwikkeling die nog werd versterkt toen het in 1929 mogelijk werd op machinale wijze buizen van asbestcement te produceren. Na de Tweede Wereldoorlog schoot de productie van asbestvezels omhoog. De top werd rond het midden van de jaren zeventig bereikt vooral als gevolg van asbestmateriaal als drager van vloerbedekking.

In de jaren tachtig begonnen productie en afzet langzaam te dalen. Met ingang van 1 januari 2004 is productie van asbest cement gestopt in de EU. In Aziatische landen gaat het gebruik van asbestcement nog gewoon door. Op steeds grotere schaal wordt daar asbestcement gebruikt voor goedkope woningen.

Meer informatie?

Wilt u meer weten? Vraag het ons!