Asbest is een silicaat, een molecuul bestaande uit diverse chemische bestanddelen. Zonder diep in te gaan op de chemische samenstelling is het belangrijk te weten dat de vorm van het molecuul naaldvormig is, in tegenstelling tot de ronde vorm van andere silicaten zoals talk en zand.

Bij gezondheidsschade door toxische stoffen geldt in het algemeen dat er een relatie is tussen de hoeveelheid toxische stof; de duur van blootstelling daar aan en de wijze waarop er contact is: inademing, blootstelling via de huid, inname ed. Daarnaast heeft ieder mens een persoonlijke gevoeligheid voor contact met toxische stoffen. Immers niet iedere roker krijgt longkanker. Bij gezondheidsschade door asbest is dat niet anders.

In ons dagelijks leven hebben we voortdurend contact met asbest, want dit zit nu eenmaal in zeer lage concentraties in de lucht. In een stedelijke omgeving meer dan op het platteland; hoog in de alpen in bv Zwitserland nauwelijks.

Bij personen die werken of gewerkt hebben in de asbestverwerkende industrie (zoals in een Asbestfabriek, de textiel industrie, de scheepsbouw, de vliegtuigindustrie en in de bouw) ligt dat echter anders. Zij hebben vaak hoge concentraties asbest stof ingeademd gedurende een langere periode.

Wat gebeurt er bij contact met asbest?

Als we een asbest molecuul / partikeltje inademen komt dat uiteindelijk terecht in een longblaasje. In de longblaasjes zitten allerlei soorten cellen, waaronder vuilnisvatcellen, die het doel hebben allerlei ongerechtigheden “ op te eten “ en dus te verwijderen.


Met het asbestnaaldje kan de vuilnisvatcel niet aan de slag en lokaal in het blaasje en omgeving (luchtpijpje) ontstaat irritatie, leidend tot een chronische ontsteking. Een deel van de vuilnisvatcellen verhuizen via lymfeklieren naar de vliezen welke onze binnenste organen omgeven, zoal borstvlies, longvlies, hartzakje en buikvlies.


Daar ter plaatse ontstaat irritatie, een chronische ontsteking die tot problemen zoals asbestkanker kan leiden. Dat maakt asbest gevaarlijk.


Als we het asbest partikeltje opeten, wordt waarschijnlijk slechts een heel klein deel opgenomen door de darmwand. Ook daar zitten vuilnisvatcellen en ontstaat er in de darm lokaal ontsteking, wat in een klein aantal gevallen tot darmkanker kan leiden. Verder vindt er via de lymfebanen transport naar de eerder genoemde vliezen plaats.


Via de huid vindt geen opname van asbestpartikels plaats.

Specifieke gezondheidsschade door asbest

  • COPD: Door inademen van asbeststof over langere tijd ontstaat een chronische irritatie van de luchtwegen, leidend tot veranderingen in de architectuur van de luchtwegen en chronische ontsteking alhier. Dit resulteert in destructie van longweefsel; met benauwdheid, hoesten, luchtweginfecties, longontstekingen en uiteindelijk zuurstoftekort tot gevolg. Roken verergert dit proces.

    Behandeling is gelijk aan de behandeling van COPD in het algemeen.

  • Longvlieskanker= mesothelioom: Een aandoening die alleen voorkomt bij asbestcontact. Dit moet dan wel over een langere duur en hoge concentraties plaatsvinden. Het komt voor bij werkers in de asbestverwerkende industrie of langdurige blootstelling aan asbest in het milieu (gebruik van asbestweggetjes). Het valt dan ook onder een beroepsziekte. Door chronische irritatie van de asbestvezels in de long-en/of buikvliezen ontstaat een woekering van kwaadaardige cellen. De tumor groeit vanuit de vliezen door in de inwendige organen, zoals hart, longen en gaat nogal eens gepaard met veel vochtproductie. Dit leidt tot kortademigheid en een reeks van niet welbevinden.

    Behandeling is veelal gericht op klachten bestrijding, waar mogelijk. Chemotherapie, van een combinatie van een medicijn met Pemetrexet kan een tijdelijke verbetering geven. Opereren is niet mogelijk.
  • Longvliesplaten= hyaloserositis. Een goedaardige aandoening van meestal de longvliezen door chronische ontsteking lokaal door asbestvezels. Door langdurig asbestcontact. Gaat zelden over in mesothelioom. Geeft meestal geen of weinig klachten
  • Longkanker: Asbestcontact gedurende een langere periode in combinatie met roken, ook over een langere periode geeft een sterk verhoogde kans op het ontwikkelen van longkanker; de kans op longkanker is 80x groter dan wanneer alleen wordt gerookt.
  • Stoflongen= longfibrose: Dit is vrij zeldzaam. Het komt door chronische irritatie in de longblaasjes door asbest (langdurige blootstelling)waardoor er een vermeerdering optreedt van de bindweefselcellen rond de longblaasjes. Dit wordt ook asbestose genoemd. Dit leidt tot vermindering van longweefsel, benauwdheid en zuurstof tekort zijn het gevolg. Behandeling is gericht op klachtenvermindering.


Henk Sinninghe Damste Longarts / researcharts niet praktiserend.

Meer informatie?

Wilt u meer weten? Vraag het ons!